سیدمحمدآتشی

عجله ای نیست!

amyna — Mon, 28 Dec 2009 18:52:57 GMT

باید شعری بنویسم

پس این واژه ها پنهان ات کنم

خوشحال باشی از لبخندی که به صورت ام چسبانده ام

پکی عمیق تر به سیگار خاموش ام بزنم

زمان را نگه دارم برایت

عجله ای نیست

حال که نمی خواهیم به جایی برسیم

چند جرعه مانده تا فال این فنجان

برخیز!

این خواب چپ است

تعبیرش

که وقت و بی وقت

حوالی شعرهایت پرسه می زنم

شاید شعری بنویسم

تا پس واژه هایش پنهان شوم

فقط نمی دانم چه کنم

با لبخندی که به صورت ام چسبانده ای.

زنی که خودش بود/نقدی بر کتاب شعر "به کسی نگو" اثر کتایون ریز خراتی/حامد رحمتی

amyna — Wed, 23 Dec 2009 19:14:50 GMT

بعد از نهضت فروغ فرخ زاد شعر زنان وارد مرحله اي تازه شد كه به تبع آن شاعران زن با يگري و ممارست ويژه اي خواستار نگاهي ديگر به توانائي زن درحوزه ادبيات شدند بنابراين عوامل اجتماعي درترويج چنين قاعده اي تاثيرات بالقوه اي داشت شعر زنان بعد از انقلاب مشروطه داراي هويت و شناسنامه شد. با مقايسه اي اجمالي و مطالعه دقيق آن روزها به اين نتيجه خواهيد رسيد اگر شعر امروز زنان با اقبال ويژه اي مواجه شد به اهتمام نسلي بود كه اين مسير پر پيچ خم را با دشواراي هاي فروان به پايان رساندند امروزه در هر كوچه اي و برزني شاهد انتشار شعرهاي درخشان و تاثير گذار نسل امروز هستيم. با اين مقدمه و تمهيدات شايد سخن گفتن از شعرهاي كتايون ريز خراتي كار ساده اي نباشد اغلب شعرهاي اين شاعر جوان داراي ظرفيت هاي بي بديل است كه در نوع خود نشان از آگاهي اين شاعردارد كه در تعاطي مرزهاي ناممكن شعر، از جهاني سخن مي گويد كه شايد در هيچ نقشه اي نتوان از آن سراغ گرفت.

از آنجا كه رابطه دال و مدلول امري كاملن اختياري به حساب مي آيد شعرهاي اين مجموعه بر حول اين دو محور مهم مي چرخند و به صورت يك شبكه درهم تنيده با اجزاي مشخص در تعامل اند و با هماهنگي بار استعاري و معنايي متن را به دوش مي كشند. نيچه همواره تاكيد مي كرد كه تبار واژه ي Interpretation)) در آمدي به معناست يا پيوستي به معنا و نه رسيدن به معنا ،حتي خود سوسورنيز معنا را نشان تمايز مي دانست و معنا را بدون وجود يک نظام کلي غير ممكن مي دانست با اين حال معنا محصول تمايز است. ساختار منسجم و تقابل هاي ديالكتيكي در شعرهاي ريز خراتي نيز باعث شکل گيري معنا در سطوح مختلف مي شود و اين حركت با جزئي نگري آغاز مي شود و نقش گزاره ها در به وجود آوردن تمايز رفتاري برانگيخته و آگاهانه با زبان است.

سكوت / مثل فشنگ خشاب ها را پر مي كرد / به هم كه رسيديم / قلبمان تيرباران شده بود ص 101

شعر امري زيباست با نگرش منطقي به پديده ها همه چيز را نمي توان قاعده مند توصيف كرد يكي از انگيزه هاي حقيقي شاعر به نمايش گذاشتن ارزش زن در موقعيت هاي مختلف و تاثير نقش زن در باروري و تحقق آمال بشريت از ديروز تا امروز است به همين منظور شاعر با مهر مادرانه اي سرشت انسان مدرن را ، به تصوير مي كشد در حالي كه با مولفه هاي حسي و فلكلوريك توجه خاصي به بومي شدن شعر دارد همان گنجينه اي كه نيما به نسل هاي بعدي تاكيد مي كرد.

از پنجره هاي مشبك و رنگي / هر شب / به زني نگاه مي كنم / كه روي يك لحاف دونفره / مرواريد مي دوزد ... مريم هاي باكره مسيح مي زايند / پنجره ها / مشبك و دايره اند / و عالي قاپو سقف آينه دارد ص37

بايد خاطر نشان كرد كنش هاي گفتاري و دوري جستن از شكل نوشتاري ، رويكرد شاعر را تغيير مي دهد و به روشني مي شود جنس كلام و تغيير لحن را در وضعيت مناسبي بررسي كرد اغلب شعرهاي اين مجموعه آن قدر زنانه اند كه شاعر با تصاوير بكر ظاهر فريفته اي به متن مي دهد و به انضمام كشف هاي شاعرانه امكاناتي بايسته اي را در اختيارمخاطب قرار مي گيرد.

تو ني زدي / كه پروانه ها روي گل هاي دامنم / پيله شكافتند / و ظهر درخت توت از چرت بي گاهش پريد ص 76

فرماليسم ها براي درك صحيح متن، شكل ساختاري متن را مورد واكاوي قرار مي دادند چرا که تاکید این مکتب بر الگوهای ظاهری متن، فنون ادبی و عریان سازی مهارت مولف خلاصه مي شد كما اين كه محتوا و تاريخ بيشتر مورد توجه نبود، اما شعرهاي ريز خراتي ضمن اين كه داراي فرم مناسب هستند به لحاظ محتوا نيز از قانون خاصي تبيعت مي كند و ساز كار آن بر حول نشانه ها مي چرخد و گاهي اين فضاي سيال بر شعرهاي او سايه اي سنگين مي افكند و به نظر مي رسد شاعر بيش از حد معمول شتاب زده عمل مي كند.

درختي كه برمن خم مانده بود / شكست / بنفش بزن / صورتي روي نرده ها / قلبي سرخ از وسط سيب شده است قل مي خورد مي خورد / تا در شاخه هاي دامن زني فرو رود ص 77

يكي از محسنات شعر روزگار ما جنبه هاي فردي و چگونگي درگيري شاعران براي رسيدن به فضاي تازه و به تملك در آوردن زبان و انديشه است نخستين گام موثر براي رسيدن به چنين جايگاهي كه جنبه جامعه شناختي دارد تبارشناسي و سنجيدن تناسب روزگار شاعر است به همين منظور از نقاط قوت وشگفتي ساز مجموعه حاضر كه در قرائت هاي مختلف بسيار پر اهميت جلوه مي كند بر هم زدن روايت خطي ست شاعر آن چنان نا آرام است كه مي خواهد جهان پيرامون خود را با روال غير طبيعي به رخ بكشد و نحو گريزي هاي سبكي و نگاه استعلايي به امور موجود التذاذ خوانش متن و تاويل آن را به شكل فزاينده اي بالا مي برد و بدويت آن كاملا خصوصي و شخصي مي باشد.

پتو را كشيده روي سر / و من / فكر مي كنم / چقدر مي توانست مرده باشد / پيش از اين چشم هايش را گشوده بودم / پوچ پوچ / و دانه هاي خشخاش / كه ميان مژه هايش قي مي كرد / من به او معتاد شده بودم / و هر روز با بخار ريه هايش / متصاعد مي شوم ص 83

شكسته شدن پرسوناها ، و رنگين شدن جغرافياي كلمات به سبب تخطي از قاعده هاي زباني به زيبايي در خوري رهنمون مي شوند و در ژرف ساخت متن با الگوهاي ثبيت شده اي مواجه مي شويم كه در جهت تداعي آزاد معاني در متن تعبيه شده اند و اين مكانيزم به اجراي بهتر شعر كمك شاياني كرده است.

هر شب به پنجره ي بسته / كبوتري شليك مي شود / اتاق پر از زناني ست/ كه هر يك سربريده ي تو را در سينه بند خويش پنهان كرده اند / موهايت را نوازش مي كنم / سربازها از سيم خاردار گذشته اند ص 104

كتايون ريز خراتي را بايد شاعر تنهايي و سكوت دانست لحن آرام و هم آوايي با كلمات در اغلب شعرها بيانگر روح سركش و زنانه اوست اين مشخصه در خلق و بازانديشي ابژه ها به زيبايي مستحيل مي شود و ادارك تازه اي را در چشم انداز متن نمايان مي كند و اصالت چنين انديشه اي ستودني ست.

من و خواهرم/ کتایون ریزخراتی /(2)

amyna — Wed, 23 Dec 2009 18:49:05 GMT

من و خواهرم
از خیابان رد می شدیم
مادرم
ماهی ظهر عید را سرخ می کرد
پدرم جا کفشی را مرتب می کرد
پسرم دست های پدرش را می کشید

آن ها دو برادر بودند
من و خواهرم
عاشق یکی از آن ها شدیم
ماهی سرخ شد
و کفش ها واکس خورده و براق

پسرم
پدرش را در نقاشی جا گذاشت
قلب خواهرم شکست
کنار من

به آن طرف خیابان که رسیدیم
هنوز هر دو
تنها بودیم

وقتی هنوز جوانی/ کتایون ریزخراتی /(1)

amyna — Wed, 23 Dec 2009 18:44:18 GMT

وقتی هنوز جوانی و
ناخن هایت برق می زنند،
به تکان دادن انگشت هایت ادامه بده.
حالا که روی جهانی کوچک نشسته ای
و آرزوها دور کمرت می چرخند،
مثل حلقه ای انسانی
که زن های رنگین پوست شکل داده اند
کافی است لیوان شیری از دستت بیفتد.
تو فقط صورت هایی با ماسک های سفید می بینی

هر شب
قطاری از میان دهانت می گذرد
دندان هایت بر ریل ها می سایند
می ترسم بیدارت کنم
و مردی خودش را به بیرون پرتاب کند

ای کاش می توانستم آن‌ها را محو کنم
وقتی باران سیل آسا می بارد
و پشت پنجره
هنوز جوان هستی و
باران که بر صورت ات ضرب می گیرد
آوازش بلند تر از پیانویی است
که نیمه شب ها
پسری با صدایی غمگین می نوازد.

نزدیک تر که می آیی
می توانم جای بوسه ی مارها را ببینم
می توانم آن ها را بشمارم
کاش قارچ ها آن‌قدر زیبا نبودند
ای کاش این‌چنین زیبا نبودی

امروز صبح
بعد از رفتن تو
قفسه های یخچال را دستمال کشیدم
ته سیگارها را دور ریختم
روبروی جای خالی ات چای خوردم
باران قطع شده بود
خیابان ها را شسته بودند
تو ظهر برمی گردی
و من در سال هایی دفن شده ام
که سر کلاس
آناتومی گردن و تنهایی و جوانی ات را ترسیم می کردی
درد مهره هایت را حس می کنم
مادرم را باور می کنم
که با پاکت های میوه و شیر
از پله ها بالا می رود
و جوانی اش در بیداری ام سرگردان است

ای کاش می توانستم همه چیز را عوض کنم
پیراهن ها را دور بریزم
شغلم، رشته ی تحصیلی ام
ساعت خوابم، قرص هایم را عوض کنم

کاش زمان آرام می گذشت
گاه به پشت سر نگاه می‌کرد
و شیشه های خالی از عسل را به من بر می گرداند
می خواهم دوباره زنبور بگیرم
کاش به عقب نگاه نمی کردم و
هیچ خیابانی دست‌انداز نداشت
ای کاش ماشین ها آینه ی بغل نداشتند

وقتی هنوز جوانی می توانی ریسک کنی
عشق مردی را قبول کنی که دو برابر تو سن دارد
یا عاشق پسر بچه ای باشی
که سر پیچ ها تند می راند
و نمی داند ناخن هایت
برق نمی‌زنند
زمان به شتاب می گذرد
مثل خیابانی که پشت سر می گذاریم
و همیشه کسی پشت چراغ قرمز
کیفش را از یک شانه به شانه ی دیگر می اندازد.

چنین گفت ماه

amyna — Tue, 22 Dec 2009 12:40:43 GMT

شعر معاصراسپانیا،گرچه گستره وموقعیت ومعروفیت موسیقی رانداردوبه اندازه گیتاراسپانیا جهانی نشده است،امادردانه شاعری دارد به نام"فدریکوگارسیالورکا"که چون نگینی نه تنهادراسپانیا،بلکه درتمام جهان می درخشد.زندگی پرشوراوسوؤه مناسبس برای نویسندگان ،شاعران وفیلم سازان شده است.

لورکا هرگزیک شاعرسیاسی نبود،ولی نحوه برخورداوباتضادهاوتعارضات درونی اسپانیابه گونه ای بودکه وجوداورابرای فاشیست های هواخواه فرانکو(دیکتاتوراسپانیا)،تحمل ناپذیر می ساخت،...وبی گمان چنین بودکه درنخستین روزهای جنگ داخلی اسپانیا،درنیمه شب 19اوت1936،به دست گروهی ازاوباش "فالانژ"گرفتارودرنزدیک زادگاهش به فجیع ترین صورت تیرباران شد،بی آنکه هرگز جسدش به دست آید،یاگورش بازشناخته شود.

لورکا اکنون جزئی ازخاک اسپانیاست.

-عقابان کوچک!(باآنان چنین گفتم)

گورمن کجاخواهدبود؟

-دردنباله ی من!(چنین گفت خورشید)

درگلوگاه من!(چنین گفت ماه).

دینامیک فیلم های وسترن

amyna — Thu, 17 Dec 2009 20:30:00 GMT

نوعی فضا سازی وشخصیت پردازی تازه درساخت فیلم های وسترن پدیدآمده که تامل برانگیز است .اسب های قوی وزیبا جای خود رابه ماشین وموتورسیکلت داده اندوشهرهای کوچک متعلق به قرن 19 ،دربیابان های برهوت تگزاس و لاس وگاس وصحرای آریزونا،باجمعیت اندک وخانه های چوبی ویک رستوران ،که معمولادرآنجا هفت تیر کشی شروع می شد ویک بانک وتعدادی گاوچران ،جای خودرابه شهرهای مدرن قرن21 ،مثل نیو یورک ولس آنجلس و...با فضای فراوان و سبزاماآمیخته با مهندسی هندسی وسیمانی آپارتمانی داده اند.

دیگرازفضای نوستالژیک وزیدن بادوگردوغبارکه قهرمانان رادرهاله ای از غم وترس فرو می برد ،خبری نیست.اما.. .لباس ها وچکمه ها وحرکات تغییری نکرده اند .

حالا قهرمان این نوع فیلم ها در کوچه ها وخیابان هاوآپارتمان ها با حریفان خود روبرو می شوند،وعلاوه بر قدرت بدنی ومشت زدنهای فراوان به سروصورت دشمن که در فیلم های قبلی زیاد می دیدیم ،گاهی ازفنون رزمی همراه با پریدن های هنگ کنگی استفاده می کنند .هفت تیر کشی وچرخاندن هفت تیر به دور انگشتان هم که جای خود دارد.

پوشش آنها متفاوت است با نوع پوششی که در فیلم های گنگستری استفاده می شود.یعنی فضای وسترن فیلم کاملا حفظ می شود.موسیقی این نوع فیلم ها آمیخته ای ازموسیقی فیلم های قبلی وجدید است به طوری که ذهن شما رادربین قرن19وقرن21شناورمی سازد.

دیروزامروز...فردا

amyna — Mon, 14 Dec 2009 19:12:18 GMT

زیبایی جای خود رابه یک نوع خوشگلی خشن و خوش دو رگه هایی داده است که تحسین آنها انکارناپذیراست!

بله....سیاهان دارند بازار ترانه و موسیقی غرب مخصوصا آمریکا راتسخیرمی کنند؛البته این هجوم بی سروصدا،ازچند دهه پیش شروع شده!..ومگرنه اینکه مایکل جکسون ویا جرج مایکل،سیاهپوست هستند.صدای بم که خیلی سریع می تواندبه صدایی زیرومتضادتبدیل شود،بایک نوع موسیقی خاصی که ریشه درموسیقی آفریقایی دارد،همراه با سادگی،اماسرشارازتحرک،رمز موفقیت آهنگ هایی است که سیاهان اجرا می کنند.تحرک در نماهنگ های آنها به حدی است که ذهن وفکرمخاطب به تجزیه و تحلیل آنهانمی رسد!مگرباچندباردیدن و شنیدن....

خواننده ی سیاهپوستی در آهنگی جمله ی کنایه آمیزی داردبه این مضمون"من دیروزبرده اربابم بودم،امروزآقای خودم هستم وفرداارباب شما!

مقصراصلی آناست!

amyna — Sun, 13 Dec 2009 19:09:38 GMT

تنها یک بار دیگراورادیدم ؛موقع تعویض هواپیما توی فرودگاه ،بایک بچه وپیتر. هیچ تفاوتی با دیگران نداشت!!!

این کلام پایانی فیلم" زیان" است که از زبان پدر مارتین بیان میشود.او که وزیر کابینه در دولت انگلیس است ،عاشق آنا نامزد پسرش مارتین می شود!بعدازمروریک سری جریانات عاشقانه وپورنو،ناگهان مارتین پدرونامزدش رادربستر میبیند!ازتعجب عقب عقب میرودو ناخواسته ازپله های آپارتمان نامزدش فرومی افتد ومی میرد!

آنابه خانه مادرش میرودمادری که قبلاخطراین رابطه رابه پدرمارتین گوش زد کرده بود .پدرمارتین هم که حالا خانواده اش متلاشی شده است ازوزارت استعفامی دهد ودرمحله ای دورافتاده زندگی فقیرانه ای را درپیش می گیرد.

مقصراصلی آناست!چراکه پدرمارتین دوبارتلاش کرد ازاوجداشود وحتایک باربه اوپیشنهادازدواج داداماآنانپذیرفت.

مسائلی روان شناختی درفیلم مطرح میشد که ریشه تمام گرفتاری های آدم های فیلم بود.آنامرابه یاد نویسنده بزرگ انگلیسی ویرجینیاوولف انداخت ،صاحب کتاب" اتاقی ازآن خود"،( که این کتابش باعث به وجود |آمدن جنبش فمنیستی زنان شده است) .وی نیزدرنوجوانی درگیرمسائلی جنسی شده بود که تا پایان عمرش گریبانش رارهانکرد.گرچه پایانی خوشترازخودکشی هم برایش رقم نخورد !

من اگرننویسم می میرم!

amyna — Thu, 10 Dec 2009 16:12:18 GMT

ادوارد البی نمایش نویس نوگرای امریکایی گفته است "نوشتن وتایپ کردن برای من کار سخت و آزاردهنده ای است"متوجه منظورفیزیکی و رفتاری او هستم ،اما من اگرننویسم می میرم!به قول آلبرکامو:"باید زیست و خلق کرد"....گاهی مالامال ازنوشتن می شوم طوری که اگرننویسم،ذهنم سرریزمی شود!بدبختی وقتی پدید می آید که مطالب ذهنی ات فراموش شوند،به همین خاطر همیشه باید قلم و کاغذ م مهیا باشد.سختی کار وقتی است که بخواهی طبق گفته هرمان هسه، به آنجه در درونت هست جان ببخشی......ومگر نویسندگان و شاعران غیر ازاین هدفی می توانند داشته باشند!؟

بی وفایی!

amyna — Wed, 09 Dec 2009 04:27:00 GMT

سوژه فیلم"بی وفایی"تکراری است(عشق ،تعهد،ووفاداری به خانواده)، اما به طرزجالبی غیرمتعارف!ازاین جهت که به نظر من تقابل فرهنگ فرانسوی با فرهنگ آمریکایی است.شعروادب فرانسه باآن همه نویسنده و شاعر سرشناس،درخششی غیرقابل انکاردارد.دراین قیاس تکلیف آمریکایی ها روشن است.جه کسی می تواند ویکتور هوگو،آلبرکاموا،گیوم اپولینر،ژول ورن،انوره دوبالزاک،و...نادیده بگیرد؟

درسیاست هم فرانسوی ها همیشه مستقل تراز اروپائیهاوآمریکایی هارفتار کرده اند.(گرچه سارکوزی رئیس جمهور فعلی فرانسه به خراب کاری هایش دارد ادامه می دهد).

بادیدن این فیلم ذهنیت من نسبت به فرهنگ و اخلاق فرانسویها تکانی خورد!فیلم به شدت حرفه ای ودرصداگذاری بی نقص می نمود،مخصوصا درصحنه هایی که باد به سرعت می وزید.تکلم انگلیسی بازیگران فیلم بسیار سریع بود؛طوری که خیلی از کلمات وجملات، کامل ادا نمی شد.

نماهای مربوط به جوان مجرد کتابفروش و زن متاهل یعنی کنستانتین ودرگیری شدیدآنها با باددیدنی وماندگارند..انگاه که دراین وضعیت با هم آشنا می شوندوفیلم رابه جریانی دو ساعته تبدیل می کنند....

ودوبرش زیبای دیگریکی وقتی که کنستانتین به دوتاازدوستانش برخورد میکندومجبورمیشوددرکافه سرچهارراه ،نزدیک خانه جوان کتابفروش،باآنها قهوه بنوشد! درحالی که جوان هم به همان کافه می آید....ودیگری وقتی شوهرکنستانتین جوان رامی کشدوجسدش رادرصندوق عقب ماشینش مخفی می کند..وبعددرخیابان ماشین دوستش با اوتصادف می کندوبه شدت به صندوق عقب ماشین او می زندوصندوق باز می شود...